صورت نبندد و از معرض مكر و زرق [ 1 ] دور است ، و بطمع معونت [ 2 ] مصالحت من بپذيرد ، و هر دو را ببركات راستي و يمن وفاق نجاتي حاصل آيد . پس نزديك گربه رفت و پرسيد كه حال چيست ؟ گفت : مقرون بابواب بلا و مشقّت . موش گفت : لو لم أترك الكذب تأثّما لتركته تكرّما و تذمّما [ 3 ] . هرگز هيچ شنوده‌اي از من جز راست ؟ و من هميشه بغم تو شاد بودمي و ناكامي ترا عين شادكامي خود شمردمي ، و نهمت بر آنچه بمضرّت تو پيوندد مقصور داشتمي ؛ لكن امروز شريك تؤم در بلا ، و خلاص خويش در آن ميپندارم كه بر خلاص تو مشتمل است ، بدان سبب مهربان گشته‌ام ، و بر خرد و حصافت تو پوشيده نيست كه من راست ميگويم و درين خيانت و بدسگالي نميدارم ؛ و نيز راسو را بر أثر [ 4 ] من و بوم را بر بالاى درخت ميتوان ديد ، و هر دو قصد من

--> [ 1 ] . ( 1 ) زرق رجوع شود به 97 / 15 ح ، 117 / 8 ، 125 / 10 ، 191 / 6 ح . و اينك چند شاهد ديگر براى استعمال و معاني زرق و زرّاق : ويس و رامين ( چاپ مينوي گ 78 ب 66 ) : پري بندان و زرّاقان نشسته * ز بهر ويس يكسر دل شكسته ديوان ناصر خسرو ( چاپ مينوي صفحات 236 و 309 ) : يك چند به زرق شعر گفتي * بر شعر سياه و چشم ازرق زن جادوست جهان من نخرم زرقش * زن بود آنكه مر او را بفريبد زن زرق آن زن را با بيژن نشنودي * كه چه آورد در آخر بسر بيژن ؟ بيان الأديان ( چاپ اقبال ص 47 ) : علي رضي اللّه عنه گفت : « آن روز حكمين من شما را گفتم كه زرق و غدر است كه ايشان ميكنند ؛ شما فرمان نكرديد » . و باز بيان الأديان باب پنجم ( فرهنگ ايران زمين ، سال دهم ص 304 ) : زنهار كه به آن فريفته نشوي كه آن حيلت و زرق است كه آن زرّاق نموده . . . به حال خود باز آمد و دانست كه همهء افعال او زرق و حيله است . و معزّي گويد ( ديوان 429 و 430 ) : هميشه تا كه خلاف و وفاق باشد رسم * از اين سپهر بلند و زمانهء زرّاق برابر سخط تو بيوفتد آتش * بجان دشمن بدخواه و حاسد زرّاق و مختاري غزنوي گويد ( ديوان ، چاپ همائي 273 ) : در كتابت بيكدگر مانند * شكل رزّاق و صورت زرّاق [ 2 ] . ( 1 ) معونت 2 / 6 و 84 / 2 ح و نيز 268 / 11 ديده شود . [ 3 ] . ( 4 ) لو لم أترك . . . اگر نگذاشتمي دروغ را براى ( دوري از ) گناه و بزه ترك ميكردم آن را براى بزرگي نفس و ( احتراز از ) ننگ و نكوهش . [ 4 ] . ( 9 ) بر أثر رجوع شود به 9 / 15 ح ، 42 / 3 ، 206 / 11 ، 215 / 5 .